فَروَهَر

 

فَروَهَر، نماد فرهنگ ایرانویچ

فَروَهَر چيست ؟

مردمان اين سرزمین از روزگاران كهن نمادی بسيار زیبا برای خود درست كرده بودند،که نشانگر والایی   دانش ، فرزانش و خرد آنان است . واژه ی فروهر از دو بخش "فر" به مانک(معنی) "پيش" و "وهر" به مانک "كِشنده و برنده" درست شده است و روی هم مانک "پيش برنده" دارد. ازاینرو «فَروَهَر»را «نیروی پیش رفت» یا «نیروی پیش برنده» یا «نیروی پیشرفت و بالندگی» هم نام نهاده اند. فروهر، گوهری است كه روان را از گرايش به كژی و كاستی و دروغ باز می دارد تا روان به آرامی راه خدا جويی را سپری كند و شايستگی فراگيری روشنايی راستين و پيام سروش را داشته باشد. فروهر تن و روان را بسوی رسايی و جاودانگی رهبری می كند.

. برخي از اروپائيان در زمان گزشته آنرا ریخت « اهورا مزدا» پنداشته بودند ولی در گاتاها اهورامزدا بدون پیکره شناسانده شده است. اين نشان که گویا در زمان هخامنشيان، ساخته شده، در تخت جمشید بر روی سنگ نگاشته شده و  نمادهاي آن چنین گزارش شده است :

                            

 

پرتو فروهر

 

1ـ چهره یک پیرمرد روزگار ديده در این نگار اشاره به نیروی  خردمند و دوست و راهنمائي است که راه پي ريزي يک زندگي شاد و پیروز را نشان مي دهد.  

2 ـ بالهای کشیده شده در دو سوی نگار، نماد پرواز به سوی بالا و اشاره به پیشرفت وتازه کردن جهان  در اين زندگي و سپس ادامه پيشرفت  در فراسوي آن زندگي و حرکت بسوي اهورا مزداست. هر کدام از بالها ي فروهر از  سه رده شاهپر درست شده که  نماد سه فروزه جاودانه جهان بيني ایرانیان يعني « انديشه نیک ، گفتار نیک و کردار نیک»  است که انسانها را به بالا ميکشند.

3- در پايين تنه فروهر  دم پرنده مانند نگار به صورت سه رده پر درست شده است که اشاره به انديشه بد ، گفتار بد و کردار بد دارد که  آدمی را بسوي پائين و پستي ميکشند. این بخش از نگار «فروهر» ياد آوری می كند كه هر كسی باید با زير پا گذاشتن انديشه، گفتار و كردار ناپاك، كينه، رشك، آز و بدی را از خود دور سازد.

4- .  دو  رشته که در  سر هر يک چنبری (حلقه اي) مي بينيم ،در کنار بخش پاييني تنه نماد سپنتامينو و انگره مينو هستند ،که يکي در پيش پاي  و ديگري در پس آن است. و اين رشته ها هر يک می کوشند که آدمي را بسوي خود بکشند ؛اين نشانه آنست که آدمي بايد به سوي سپنتا مينو(خوبي )پيش رود و  به انگره مينو( بدي ) پشت نمايد. آدم در میان دو نیروی خوبي و بدي است و آزاد است يکي از آنها را گزينش کند . پس اگر از انديشه نیک، گفتار نیک و کردار نیک پیروی کند همیشه نیروی سپنتا مینو در کنار وی خواهد بود و او را به جلو خواهد کشاند. 

5- در میان کمر مرد خردمند یک چنبر بزرگ هست . برخی آن را نماری (اشاره ای) به " دایره زمان" می دانند که هر دم در چرخش است.  در هر دم زمان در گردش خود  دو راه را پيش پاي آدم ها ميگزارد ، يکي «خوب» يعني پيشرونده و پيشبرنده بسوي يک زندگي شاد و خوشبخت و ديگري« بد» يعني  بازدارنده و پس برنده بسوي يک زندگي اندوهناک و نگون بخت. برخی هم این چنبر را نشان  جان و روان جاودان می دانند که نه آغاز و نه پاياني دارد.  شاید هم نگارندگان این نگار به هردو زند(تفسیر) نگرش داشته اند.

6- دست راست فروهر هم رو به جلو و هم به بالا است: رو به جلو و بالابودن دست آرمان آدمي را ياد آوری می كند كه همواره به سوی پيشرفت و بالندگی باشد. راست بودن دست نشان راستی و آشتی جو بودن او در پيشرفت است. ( به بالا بودن دست نشان ستايش به درگاه اهورامزدا نیز بوده است.)