آسان نویسی

 

گفته شد که یکی از بهره های پاکسازی و بهسازی زبان و دبیره، آسانی نوشتن است.اکنون برای روشن تر شدن جستار،چند نمونه آوده می شود.

1-    روش نوشتن واژه ی «اهتزاز»

واژه ی «اهتزاز» را بنگرید.اگر دانش آموزی وات ها (حروف الفبا) و آوا(صدا)ها یشان را یاد گرفته باشد ولی این واژه را ندیده و فرانگرفته باشد، چند درسد گمان می رود (احتمال داده می شود) که این واژه را درست بنویسد؟ اگر واژه ی «اهتزاز» را کسی بخواهد از روی آواهایش بنویسد ، 128 جور می تواند بنویسد که یکی از آنها درست و127تای آن ها نادرستند.چرا؟

-         برای آوای نخست از دو وات می توان بهره گرفت:«ا» و «ع» (با انگاشت اینکه دانش آموز بداند که همزه و الف در آغاز واژه مانند هم نوشه می شوند)

-         برای آوای دوم هم دو وات هست:«ه» و «ح»

-         برای آوای سوم هم دو وات هست:«ت» و «ط»

-         برای آوای چهارم از چهار وات می توان بهره گرفت: «ذ» ، «ز» ، «ض» و «ظ»

-         برای آوای پایانی هم از چهار وات می توان بهره گرفت: «ذ» ، «ز» ، «ض» و «ظ»

پس شمار (تعداد) جاور (حالت) هایی که برای واژه ی یادشده از روی آواها می توان نوشت،برابر است با :

2x2x2x4x4=128

گزاره (توضیح)-         اگر تنها آوای نخست را بخواهیم بنویسیم، دو گونه می توانیم بنویسیم:«ا» و «ع-         هنگامی که آوای دوم را هم می خواهیم بنویسیم، برای هریک از جاورهای نخست دو جاور در پیش رو داریم (2x2=4) ،پس آواهای نخست و دوم چهار جاور دارند،به گونه ی زیر:

 اه – اح – عه – عح

-         هنگامی که آوای سوم را هم می خواهیم بنویسیم، برای هریک از چهار جاور بالا دو جاور خواهیم داشت،پس برای آواهای یکم،دوم و سوم 8 جاور می نوانیم بنویسیم (4x2=8)

-         هنگامی که آوای چهارم را هم می خواهیم بنویسیم، برای هریک از 8 جاور بالا 4 جاور خواهیم داشت.پس شمار جاورها تا اینجا برابر است با: 8x4=32

-         همینگونه چون آوای پایانی هم چهار جاور می تواند داشته باشد، پس شمار جاورها برابر است با:

 

32x4=128

 گمان (احتمال) درست نویسی :

گمان (احتمال) اینکه دانش آموز یادشده،این واژه را درست بنویسد، کمتر از 0.8 درسد (کمتر از هشت هزارم) است (یک بخش بر128). پس می توان گفت گمان اینکه دانش آموز یادشده این واژه را درست بنویسد بسیار ناچیز است.به سخن دیگر اگر هزار تن از دانش اموزانی را که وات ها و آواها را یاد گرفته اند آزمایش کنیم ،گمان می رود که از میان هزار تن هشت تن درست بنویسند و992تن نادرست خواهند نوشت. ولی اگر زبان و دبیره پاکسازی و بهسازی گردد(به آن گونه که در فرهنگنامه ی پاسی آریا نوشته شده)، همه ی آن دانش آموزان واژه ای مانند واژه ی پیشگفته (ویا واژه ی جایگزین آن را)را سد درسد درست خواهند نوشت.

        چند واژه ی دیگر ونتیجه گیری

شمارشی (محاسبه ای) که درباره ی واژه ی «اهتزاز» انجام شد،می تواند به همان روش درباره ی واژه های تازی دیگر هم انجام شود.برآیند (نتیجه) این شمارش برای چند اژه ی دیگر هم برای نمونه در اینجا آورده می شود :

-         واژه ی «اعلیحضرت» نیز مانند واژه ی «اهتزاز» 128 جاور دارد وگمان درست نویسی آن نیز به همان اندازه (کم تر از 8/0 درسد) است.

-         واژه ی «اعضاء» 32جاور دارد و گمان درست نویسی آن 3 درسد است.

-         واژه ی «استضعاف» 96جاور دارد و گمان درست نویسی آن 1 درسد است.

-         واژه ی «استیضاح» 96جاور دارد و گمان درست نویسی آن 1 درسد است.

-         واژه ی «اعتراض» 32جاور دارد و گمان درست نویسی آن 3 درسد است.

-         واژه ی «اعتراضات» 64جاور دارد و گمان درست نویسی آن 1.5 درسد است.

-         واژه ی «اصطلاح» 24جاور دارد و گمان درست نویسی آن 4 درسد است.

-         واژه ی «استثناء» 72جاور دارد و گمان درست نویسی آن 1.4 درسد است.

 

بسیاری از واژه های تازی دیگر نیز کمابیش همینگونه اند. پس آیا پافشاری بر نگهداری زبان و دبیره ی کنونی و جلوگیری یا خودداری از پاکسازی و بهسازی آن،خردمندانه است؟